Qua vài khảo sát nho nhỏ hôm qua thì mình thấy cộng đồng muốn được biết nhiều hơn về cái “Phân tích nền tảng”. Mình nghĩ chắc cũng sẽ nhiều bạn thắc mắc hỏi cái “PTNT” kia là cái quái gì mà lạ lùng vậy? Thực ra nó chỉ là một cách dùng từ đúng mực hơn mà thôi. Với mình thì Fundamental Analysis nên được gọi đúng với cái tên của nó – Phân Tích Nền Tảng. Lý do thì mình có luyên thuyên vài lần trên facebook trước giờ rồi, nay thì viết hẳn ra cho mọi người dễ nắm hơn.

Nếu quy về nghĩa, chữ Fundamental đều có thể dịch là “Cơ bản” hay “Nền tảng” đều đúng. Nhưng nếu gọi là cơ bản thôi thì bạn vô tình làm giảm đi sự quan trọng của nó. Đó là lý do đầu tiên mà không chỉ trader ở Việt Nam mà cả thế giới cũng vậy khi mới vào ngành đều xem nhẹ (dù là không cố ý) FA vì nghĩ nó…DỄ. Không tin bạn có thể hỏi hầu hết các trader khi mới vào nghề đều “cơ bản” và bảo cực kỳ ngon ơ giá đã phản ánh hết lên chart rồi thì biết về PTCB để làm gì, nên chuyển qua PTKT hết. Thậm chí thường gặp hơn là đánh đồng FA với việc đọc tin??? Ủa đọc tin mà dễ ăn vậy thì có ngành hay môn tài chính đầu tư để làm gì?

Khi đã định nghĩa và nghĩ sai việcCơ bản = DỄ” vô hình trung bạn nhận thức lệch luôn về cái giá trị thực của nó, trong khi cả thị trường tài chính bị chi phối phần nhiều bởi các yếu tố Nền Tảng. Từ cổ phiếu hay FX gì cũng vậy, phần nền tảng là cốt lõi chi phối hành vi giá cả trên thị trường.

Vì vậy hiểu qua nghĩa “Nền tảng” với mình là phù hợp hơn các hiểu trước kia. Vì những yếu tố “nền tảng” đó là cái móng, cái nền mà cả thị trường tài chính bám trụ lên. Hiểu sai nó thì mọi phân tích hay nghiên cứu đều sai hết. Sai từ nhận thức sẽ dẫn đến gãy ở hành động mà không biết được.

Lý do thứ nhì, Thực tế hơn nữa PTNT thường không được để ý đến nhiều vì nó khó. Thẳng thừng mà nói bạn có thể nắm hết kiến thức (chưa nói đến kinh nghiệm hay chuyên sâu nhé) về PTKT trong vài tuần, nhưng để nắm bắt hết phần kiến thức của PTNT thôi thì nó vô cùng nhiều, vô cùng khó và cần bạn ít nhiều có kiến thức về chuyên môn, về ngành trước. Trong khi Phân tích Kỹ thuật (Technical Analysis) lại được biết đến nhiều hơn vì bước đầu học thì PTKT nó dễ hơn PTNT. PTNT tiếp cận không khó, nhưng hiểu đúng hiểu đủ và sử dụng được thì khó hơn PTKT rất nhiều lần.

Phân tích kỹ thuật dù bạn có học lên CMT, đọc đủ hết các quyển sách nói về TA thôi – bạn sẽ thấy nó có cái khuông giới hạn của nó, chứ không lý giải sâu hơn được “Tại sao thị trường dịch chuyển, Cái gì làm thị trường dịch chuyển, Dịch chuyển như thế nào?“. Tức bạn chỉ nhìn được phần PTKT là phần kết quả thể hiện ra của các yếu tố Nền Tảng phía sau đó mà thôi, hơn nữa TA có 1 khuyết điểm lớn – là Bias (thiên kiến).

Không tin bạn đi hỏi 100 ông trader khi đưa ra 1 cái chart, chưa ai tham khảo gì trước hết cả nhé, thì mình chắc chừng sẽ có khoảng 1001 kết quả khác nhau. Nhưng nguyên lý dịch chuyển nó chỉ có một – đó là yếu tố nền tảng (Fundamental) mà thôi.

Cuối cùng và về Cause & Effect – Nguyên nhân và Hệ quả. Hầu hết đều chỉ muốn xem hệ quả, kết quả mà chẳng quan tâm đến nguyên nhân hay quá trình nào nó ra cái hệ quả đó cả (như trên – giá đã phản ứng lên chart thì cần gì phải biết PTNT?). Thực ra trading không hẳn là zero-sum game như mọi người nghĩ, nếu nhìn xa ra 1 bức tranh đủ rộng thì luôn nhìn thấy được từ cái nguyên nhân nào ở đâu đâu đó nó làm ảnh hưởng đến thị trường và tạo nên cái hệ quả là giá dịch chuyển trên biểu đồ mà mọi người thường thấy.

Nguyên nhân chính là những yếu tố nền tảng, còn hệ quả là mấy cái về mặt giá, volume hay kỹ thuật trên biểu đồ. Hệ quả được biểu diễn trên biểu đồ giá và khi phân tích kỹ thuật tức bạn kết hợp lại xem cái hệ quả này nó đến đúng từ cái cause kia không? Và nó sẽ chạy đi thế nào tiếp theo đó? Nếu chỉ biết về PTKT thôi sẽ rất dễ rơi vào trường hợp thiên kiến nhận thức muộn hoặc thiên kiến xác nhận với các sự kiện xung quanh và nghĩ rằng nó là PTNT. Sai lầm to đấy.

Nên thay vì lại đấu đá nhau PTKT hay PTNT quan trọng hơn, tại sao không kết hợp cả 2? Các bạn nên nhớ PTKT mà xa xưa nhất cũng đâu đó thế kỷ thứ 18 là về Biểu Đồ Nến. Cụ tổ của môn này chế ra cái Biểu đồ Nến (hay thường gọi là mô hình nến Nhật đấy) để dự đoán giá gạo và ghi nhận lại giá để từ đó phân tích ra trên biểu đồ. Nhưng ít người hiểu trước khi ổng hệ thống hóa lại thành nến, thành biểu đồ thì ổng phải là người hiểu rất vững về PTNT rồi.

Trong khi đó nền tảng của PTNT lại thuộc về phạm trù vĩ mô (macro), chính sách tiền tệ (monetary policy) hay những thứ văn vở hơn thì có đâu đó từ thế kỷ 15 16 khi các gia tộc tài phiệt ở Ý, Đức, Pháp biết dùng tiền để chi phối chính phủ, cho vay nợ chiến tranh và giao thương xuyên lục địa Á-Âu rồi.

FX nói chung là thị trường của các tay chơi lớn, cho đến tầm những năm 90s trở về sau này mới có cửa cho các anh em trader nhỏ lẻ vào chơi ké nên PTKT mới được áp dụng vào. Còn với các quỹ hay ngân hàng, Trade vĩ mô dựa trên PTNT là chủ lực.

Còn muốn hiểu rõ về PTKT, tức làm chuyên gia về PTKT hẳn hoi thì bạn phải hiểu về công thức, về định nghĩa, về cả dãy số liệu phía sau nó tính toán ra cái chỉ báo hay tại sao nó chạy ra được cái mô hình (pattern) đó để theo, cây nến đó khi tạo hình như vậy vì lý do gì, v.v nhiều thứ. Càng đào sâu vô thì cũng hơi hướm quay về lại PTNT mà thôi.

Kết lại, bạn có thể trụ vững trên thị trường bởi chỉ PTNT (cause) chứ không thể chỉ trên PTKT (effect) riêng mình nó. Đơn giản vì PTKT không lý giải được hướng đi của thị trường cụ thể. Nó chỉ đơn giản là bộ công cụ để đo đạc và xác định chính xác hơn việc ra vào lệnh lúc nào, ở đâu và thế nào cho hợp lý. Còn để hiểu rõ hơn về động lực dịch chuyển thị trường thì PTNT mới lý giải được cho bạn.

Đọc thêm: Thực tế của việc sống bằng nghề Trading?